Stand- en speerpunten Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân

Inwoner en bestuur

Ynwenner & Bestjoer

De gemeente is er voor inwoners en ondernemers. Dienstverlening moet laagdrempelig, snel en persoonlijk zijn. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Wij willen tot de top van Noord-Nederland behoren als het gaat om service en bereikbaarheid. Inwoners verdienen een gemeente die meedenkt en meedoet.

Met het Dorpen- en Wijkenfonds geven wij inwoners echte zeggenschap over hun eigen leefomgeving. Twee keer per jaar kunnen dorpen en wijken een bijdrage aanvragen voor projecten die zorgen voor verbinding, welzijn en toekomstbestendigheid. Dit fonds hoort structureel in de begroting, zodat de Mienskip zelf keuzes kan blijven maken.

Met de Stads Ontwikkeling Maatschappij herstellen we historische panden en versterken we het beschermd stadsgezicht van Dokkum. We investeren in aantrekkelijke openbare ruimte en willen deze aanpak uitbreiden naar Kollum om ook daar de winkelkern vitaal te houden. Veiligheid vraagt om zichtbare aanwezigheid van politie en BOA’s, korte lijnen en een stevige aanpak van overlast, ondermijning en cybercriminaliteit. Wij ondersteunen het nationaal actieplan tegen geweld tegen vrouwen.

Wij staan voor een transparant bestuur met duidelijke communicatie en korte lijnen. Afspraak is afspraak. Als er bezuinigd moet worden, snijden we niet in zorg, leefbaarheid en basisvoorzieningen. We beginnen bij efficiency, dubbele structuren en overhead. De Mienskip staat altijd op één.

• Dienstverlening dichtbij: GBNF kiest voor een gemeente die écht dichtbij de inwoners staat. Dat betekent snelle, toegankelijke en persoonlijke dienstverlening, digitaal waar het kan en persoonlijk waar het moet.
  Wij streven naar een top‑5 positie in Noord‑Nederland op het gebied van gemeentelijke dienstverlening, niet als prestigeproject, maar omdat inwoners recht hebben op een gemeente die doet wat ze belooft. Loketten moeten laagdrempelig zijn, medewerkers benaderbaar en processen helder.
  Een sterke Mienskip begint bij een overheid die bereikbaar is.

• Zeggenschap voor inwoners: Met het Dorpen- en Wijkenfonds geeft GBNF inwoners echte invloed op hun leefomgeving. Bewoners kunnen twee keer per jaar een bijdrage tot €15.000 aanvragen voor projecten die hun dorp of wijk sterker, gezelliger en toekomstbestendig maken. GBNF wil dit fonds structureel in de begroting opnemen, zodat inwoners niet afhankelijk zijn van incidentele potjes, maar kunnen rekenen op een stabiel instrument om hun eigen Mienskip vorm te geven. GBNF praat niet over inwoners, maar voor beslissen met inwoners.
• Stads Ontwikkeling Maatschappij (SOM) De Stads Ontwikkeling Maatschappij (SOM) is een krachtig instrument om historische panden te herstellen en de kwaliteit van onze centra te versterken.
  GBNF wil deze aanpak voortzetten én uitbreiden. De SOM richt zich op: herstel van historische gevels, verbetering van het beschermd stadsgezicht in Dokkum, opwaardering van openbare ruimte en versterking van winkelgebieden.

GBNF wil deze succesvolle aanpak ook in Kollum toepassen, zodat de winkelkern aantrekkelijk blijft voor inwoners, ondernemers en bezoekers.
Erfgoed is geen last, maar een kans om onze identiteit te versterken en onze centra toekomstbestendig te maken.
 

• Veiligheid: GBNF kiest voor een gemeente waar inwoners zich veilig voelen in de dorpen, in de stad en online. Dat vraagt om een stevige, praktische aanpak.
  Wij investeren in korte lijnen tussen politie, wijkagenten, BOA’s en de jeugd‑BOA, zodat signalen snel worden opgepakt en overlast direct wordt aangepakt. Zichtbare aanwezigheid op straat is voor ons geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor leefbare dorpen.
  Daarnaast pakken we ondermijning, drugscriminaliteit en cyberveiligheid actief aan. We versterken de samenwerking met scholen, ondernemers en inwoners, zodat we problemen vroeg herkennen en samen kunnen ingrijpen. Veiligheid is iets wat we mei‑inoar doen en de gemeente staat daarin pal naast de Mienskip.

• Vrouwenveiligheid: Geweld tegen vrouwen is onacceptabel — altijd en overal. GBNF ondersteunt daarom volledig het Nationaal Actieplan Geweld tegen Vrouwen en vertaalt dit naar lokaal beleid.
  Wij zetten in op betere voorlichting, veilige meldpunten, snelle hulpverlening en samenwerking met politie, scholen, sportverenigingen en maatschappelijke organisaties. Iedere vrouw moet zich veilig voelen in Noardeast‑Fryslân: thuis, op straat, op het werk en online.

• Transparant bestuur: GBNF staat voor een gemeentebestuur dat helder communiceert, verantwoordelijkheid neemt en altijd bereikbaar is. Geen bestuurlijke afstand, geen wollige taal, geen gedraai. Wij kiezen voor directe communicatie, korte lijnen en bestuurders die zichtbaar zijn in de dorpen. Afspraak is afspraak, tichtby en trochsette, mouwen opstropen en doen wat nodig is.
  Inwoners hebben recht op duidelijkheid: wat doen we, waarom doen we het en wat betekent het voor de Mienskip? Dat is de bestuursstijl waar GBNF voor staat.
   

Bezuinigingen: Als bezuinigingen noodzakelijk zijn, dan kiest GBNF principieel: wij snijden niet in zorg, leefbaarheid of basisvoorzieningen.
Eerst kijken we naar efficiency, het schrappen van dubbele structuren, het verminderen van overhead en het slimmer organiseren van processen. Voorzieningen die de Mienskip dragen zoals zorg, dorpshuizen, sport, cultuur en welzijn blijven overeind. De gemeente moet financieel gezond zijn, maar nooit ten koste van de mensen die haar vormen.
 

Samenleving

Tichtby en Trochsette! Sterk lokaal en foar elkoar.

Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân staat tussen de Mienskip, we zetten ons in voor  inwoners, ondernemers en agrariërs. Met nuchter Fries boerenverstand en met twee voeten stevig op de klei. Geen Haagse lijnen, geen landelijke agenda.

Onze mensen zijn hier geboren, getogen en geworteld. We kennen de dorpen, de stad en het buitengebied. We weten wat er speelt aan de keukentafel, op het erf en op de werkvloer. Daarom maken wij keuzes die passen bij Noardeast-Fryslân.

De afgelopen vier jaar hebben we laten zien wat dat betekent in de praktijk. We versterkten dorpen en wijken met het dorpen- en wijkenfonds. We zetten ons in voor het behoud van industrieel en karakteristiek erfgoed. Als eerste gemeente in Nederland stelden we een landbouwambtenaar aan en ontwikkelden we een landbouwvisie die recht doet aan onze agrarische kracht. Toen energieprijzen explodeerden, kwamen wij in actie tegen energiearmoede. We trekken samen op met ondernemers in Hallum en Betterwird in de strijd tegen netcongestie en voor energiehubs. En op ons initiatief komt er een monument voor doodgeboren kinderen – omdat ook stille verhalen erkenning verdienen.

Dat is wie wij zijn: dichtbij, betrokken en daadkrachtig.

Maar we zijn er nog niet. De komende jaren staan we voor grote uitdagingen. Er zijn meer woningen nodig voor starters, doorstromers én voor gezinnen die kiezen voor een kangoeroewoning, zodat generaties dichtbij elkaar kunnen wonen en zorgen. De vergrijzing vraagt om slimme en toegankelijke zorg. En we blijven vechten voor levendige dorpen met sterke voorzieningen: scholen, dorpshuizen, sportverenigingen en ontmoetingsplekken die mensen verbinden.

Onze ambitie is helder: een sterke, leefbare gemeente waarin iedereen meetelt en mee kan doen. Wij kiezen voor een praktische aanpak. Geen eindeloos praten, maar doen. Korte lijnen, duidelijke keuzes en oplossingen die werken.

Ons programma is geschreven mét de Mienskip en vóór de Mienskip.

Als u kiest voor betrokkenheid, nuchterheid en daadkracht, dan kiest u voor Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân.

Mienskip

Onze dorpen en wijken vormen het hart van Noardeast-Fryslân. Dorpshuizen, verenigingen en vrijwilligers zorgen voor samenhang en leefbaarheid. Zij verdienen structurele steun, want zonder hen verliest een dorp zijn kracht. Vrijwilligers zijn het cement van onze samenleving en krijgen de waardering en ondersteuning die daarbij hoort.

Cultuur moet breed toegankelijk zijn, met aandacht voor jongeren, educatie en cultuurtoerisme. Evenementen en tradities zoals dorpsfeesten, versierde wagens en karbidschieten verbinden jong en oud en houden onze Mienskip levend. Dat koesteren wij.

De Friese taal is een wezenlijk onderdeel van onze identiteit en moet zichtbaar zijn in openbare ruimte, onderwijs en digitale communicatie. Onze historische kerken bepalen de skyline van de regio en zijn waardevolle plekken voor ontmoeting, bezinning en toerisme. Wij willen ze vaker openstellen voor inwoners en bezoekers. Iedereen moet zich veilig en welkom voelen in onze gemeente. Respect en gelijke kansen zijn vanzelfsprekend.

• Dorpshuizen en verenigingen: Dorpshuizen, sportclubs, muziekverenigingen en culturele initiatieven vormen de ruggengraat van onze dorpen. Zonder hen geen ontmoeting, geen activiteiten en geen leefbaarheid.
  GBNF kiest daarom voor structurele, betrouwbare ondersteuning. Niet alleen met geld, maar ook met kennis, begeleiding en ruimte om te groeien.
  Wij zien dorpshuizen en verenigingen als partners: zij houden de Mienskip draaiende, en de gemeente moet hen daarin faciliteren, niet belemmeren.
   

• Vrijwilligers: Vrijwilligers zijn het cement van Noardeast‑Fryslân. Zij houden sportclubs open, organiseren activiteiten, ondersteunen kwetsbare inwoners en zorgen voor verbinding.
  GBNF wil dat vrijwilligers echte waardering én praktische ondersteuning krijgen: van materialen en trainingen tot duidelijke aanspreekpunten binnen de gemeente.
  Wie zich inzet voor de Mienskip, moet kunnen rekenen op een gemeente die klaarstaat en meedenkt.

• Cultuur:  Cultuur is geen luxe, maar een bron van creativiteit, identiteit en ontmoeting. GBNF kiest voor een breed toegankelijk cultuuraanbod, met extra aandacht voor cultuureducatie voor jongeren, zodat elk kind in aanraking komt met muziek, theater, erfgoed en kunst.
  We versterken cultuurtoerisme door onze rijke geschiedenis en unieke locaties beter te benutten. Evenementen, groot én klein, kunnen rekenen op gemeentelijke steun, omdat zij onze dorpen laten bruisen.

• Dorpsfeest, tradities:  Versierde wagens, dorpsfeesten, karbidschieten en andere tradities verbinden jong en oud. Ze zijn een essentieel onderdeel van wie wij zijn.
  GBNF staat voor het behoud van deze tradities en zorgt dat er ruimte blijft om ze veilig, feestelijk en toekomstbestendig te organiseren.
  Tradities houden de Mienskip levend en dat beschermen we.

• Friese taal: It Frysk heart by ús.
  GBNF wil de Friese taal zichtbaarder in de openbare ruimte, beter toegankelijk in digitale dienstverlening en steviger verankerd in het onderwijs.
  Frysk is in wêzenlik ûnderdiel fan ús identiteit en dat mag iedereen zien, horen en ervaren.
   
• Kerken: Onze kerkentorens zijn de skyline van Noardeast Fryslân. Kerken zijn meer dan gebouwen: het zijn plekken van ontmoeting, bezinning, cultuur en toerisme.
  GBNF wil dat kerken dagelijks toegankelijk zijn voor inwoners en bezoekers. We ondersteunen initiatieven voor herbestemming, culturele programmering en toeristische versterking. Zo blijven onze kerken levendige ankers in de Mienskip.
• Regenboogbeleid: Iedere inwoner en bezoeker verdient respect, veiligheid en gelijke kansen, ongeacht wie je bent of van wie je houdt.
  GBNF staat voor een actief regenboogbeleid dat discriminatie tegengaat, inclusie bevordert en zorgt dat iedereen zich welkom voelt in Noardeast‑Fryslân.
  Een sterke Mienskip sluit niemand uit.

Zorg en welzijn

Soarch & Wolwêzen

Goede zorg begint dichtbij. Zorg en welzijn moeten bereikbaar en betaalbaar blijven, met sterke voorzieningen in de regio zoals Sionsberg. Preventie en samenwerking tussen zorg, onderwijs, sport en bedrijfsleven zijn essentieel om inwoners gezond en vitaal te houden.

Het Integraal Huisvestingsplan voor onderwijs is toe aan herziening zodat scholen toekomstbestendig blijven. We maken ons sterk voor extra banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, onder andere via Dokwurk. Iedereen moet mee kunnen doen.

In de jeugdzorg zetten we in op vroegsignalering en maatwerk, zodat jongeren niet onnodig in zware trajecten terechtkomen. Door vergrijzing groeit de zorgvraag. Wij kiezen voor woonvormen die generaties verbinden, zoals pre-mantelzorgwoningen en zorgunits bij familie, zodat ouderen langer zelfstandig kunnen wonen.

Statushouders en vluchtelingen verdienen goede opvang en begeleiding, met oog voor draagvlak en veiligheid. Begraafplaatsen moeten waardig en betaalbaar blijven. Iedereen heeft recht op een respectvolle laatste rustplaats.

• Zorg en Welzijn dichtbij: Goede zorg hoort dichtbij huis te zijn. GBNF staat voor het behoud én de versterking van zorgvoorzieningen in onze regio, met de Sionsberg als onmisbare spil.
  Wij zetten in op een zorgnetwerk dat bereikbaar, betaalbaar en toekomstbestendig is van huisarts tot wijkverpleging, van spoedzorg tot welzijn.
  De gemeente moet actief samenwerken met zorgaanbieders, dorpen en professionals om te zorgen dat inwoners niet tussen wal en schip vallen. Zorg is geen kostenpost, maar een basisvoorwaarde voor een sterke Mienskip.
   
• Onderwijs: Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) is toe aan een grondige herziening.
  GBNF wil moderne, duurzame en gezonde schoolgebouwen die passen bij de onderwijsbehoefte van vandaag én morgen.
  We kijken kritisch naar spreiding, kwaliteit, samenwerking en multifunctioneel gebruik, zodat scholen een stevige pijler blijven onder de leefbaarheid van onze dorpen.

• Vitaliteit: Gezonde inwoners zijn gelukkige inwoners. GBNF stimuleert een brede samenwerking tussen zorg, onderwijs, sport, cultuur en bedrijfsleven om bewegen, gezondheid en leefbaarheid te versterken.
  Van sportvelden tot buurtsportcoaches, van gezonde schoolprogramma’s tot beweegroutes: wij zetten in op een gemeente waar vitaliteit vanzelfsprekend is en iedereen mee kan doen.

• Banen-afspraken: Iedereen verdient een plek op de arbeidsmarkt.
  GBNF wil meer banen creëren voor mensen die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen. Dokwurk speelt daarin een cruciale rol.
  Wij stimuleren afspraken met overheid én bedrijfsleven, zodat meer inwoners met een arbeidsbeperking duurzaam aan het werk kunnen. Werk geeft waardigheid, structuur en zelfstandigheid.
   
• Jeugdzorg: Jongeren moeten op tijd de juiste hulp krijgen, zodat kleine problemen niet uitgroeien tot zware trajecten.
  GBNF kiest voor vroegsignalering, samenwerking tussen scholen, zorg en gezinnen, en maatwerk dat aansluit bij de leefwereld van jongeren.
  We investeren in preventie, zodat minder jongeren in dure en zware jeugdzorg terechtkomen. De menselijke maat staat voorop.
   
• Vergrijzing:
  Onze dorpen vergrijzen, en dat vraagt om slimme woonconcepten.
  GBNF zet in op woonvormen die jong en oud verbinden: betaalbare woningen voor jongeren, veilige en passende woningen voor ouderen.
  Wij ondersteunen pre‑mantelzorgwoningen en zorgunits op eigen erf of naast familie, zodat zorg dichtbij blijft en ouderen langer zelfstandig kunnen wonen.
  Dit is niet alleen sociaal, maar ook goed voor de leefbaarheid van onze dorpen.
   
• Ontheemden: GBNF is tegen een grootschalig azc in onze gemeente. Als opvang onvermijdelijk is, dan kiezen wij voor kleinschalige opvang waarbij de gemeente zelf de regie houdt over locatie, omvang en voorwaarden. Draagvlak in dorpen en wijken is daarbij leidend. Heldere communicatie, betrokkenheid van omwonenden en duidelijke afspraken zijn voor ons leidend. We zorgen dat veiligheid, leefbaarheid en voorzieningen in balans blijven. Zo houden we grip op wat er gebeurt in onze gemeente en zijn besluiten in het belang van de  Mienskip.

• Begraafplaatsen: Iedere inwoner heeft recht op een respectvolle laatste rustplaats.
  GBNF wil onderzoek naar een efficiëntere exploitatie van gemeentelijke begraafplaatsen, zonder dat dit ten koste gaat van waardigheid, toegankelijkheid of betaalbaarheid.
  We zorgen dat begraafplaatsen goed onderhouden blijven en dat afscheid nemen in rust en respect mogelijk blijft — voor iedereen.

Werk, bedrijvigheid, toerisme en recreatie

Wurk, Bedriuwen, Rekreaasje & Toerisme

Werk en bedrijvigheid zijn onmisbaar voor een sterke gemeente. We investeren in uitbreiding van bedrijventerreinen in Dokkum, Kollum, Kollumerzwaag en Hallum, met aandacht voor bereikbaarheid en energievoorziening. Ook kleinere kernen verdienen ruimte voor maatwerk.

Landbouw en visserij zijn pijlers van onze economie. Wij geven ruimte aan ontwikkeling en innovatie, in balans met landschap en natuur. Als mede-eigenaar van de haven Lauwersoog maken wij ons sterk voor een krachtige lobby richting Rijk en Europa. Naast de landbouwambtenaar zetten wij in op een visserijambtenaar om deze sector structureel te ondersteunen.

Toerisme biedt kansen aan de Waddenkust en het Lauwersmeergebied. We werken samen met buurgemeenten en Waddeneilanden om duurzaam te groeien. Wij zien kansen om Museum Dokkum te verplaatsen naar de Rooms-Katholieke kerk, zodat het toeristeninformatiepunt een centrale plek krijgt in de binnenstad.

Dokkum profileren we als regiostad voor economie, cultuur en werkgelegenheid, met een autoluwe binnenstad en goede parkeervoorzieningen. De toeristenbelasting willen wij procentueel heffen, zodat de bijdrage eerlijker aansluit bij de prijs van de overnachting en vakanties betaalbaar blijven.

• Bedrijventerreinen: Een sterke lokale economie vraagt om voldoende ruimte voor ondernemers. GBNF kiest daarom voor gerichte uitbreiding van bedrijventerreinen in Dokkum, Kollum, Kollumerzwaag en Hallum, zodat bedrijven kunnen groeien, vernieuwen en werkgelegenheid behouden blijft.
  Bereikbaarheid en energievoorziening zijn daarbij cruciale randvoorwaarden. Wij zetten in op goede ontsluiting, slimme energieoplossingen en het tegengaan van netcongestie. Voor kleinere kernen blijft maatwerk mogelijk: niet elk dorp hoeft groot te worden, maar elk dorp moet wél kunnen ondernemen.

• Landbouw: Boeren zijn pijlers van onze lokale economie én van ons landschap. GBNF kiest voor een landbouwbeleid dat ruimte biedt aan ontwikkeling, innovatie, biodiversiteit en schaalvergroting, maar altijd in balans met natuur en landschap.
  Wij staan naast onze agrariërs: met realistische regels, ondersteuning bij verduurzaming en waardering voor hun rol in voedselproductie, leefbaarheid en cultuurhistorie. Een sterk platteland begint bij sterke boeren.

• Visserij: De visserijsector is van wezenlijk belang voor Noardeast‑Fryslân. De Gemeente bezit 45% van de aandelen van de haven Lauwersoog.
  GBNF maakt zich hard voor een krachtige lobby richting Rijk en EU, zodat vissers perspectief houden in een tijd van strenge regelgeving en veranderende markten.
  Naast het succes van de landbouwambtenaar willen wij een visserij‑ambtenaar aanstellen: een vaste contactpersoon die de sector ondersteunt, knelpunten signaleert en kansen benut.
  Visserij hoort bij onze regio zowel economisch, cultureel en historisch.

• Toerisme: Noardeast‑Fryslân heeft unieke parels: de Waddenkust, het Lauwersmeergebied, onze dorpen en onze cultuurhistorie.
  GBNF wil deze kansen benutten door duurzaam toerisme te stimuleren, in samenwerking met buurgemeenten en de Waddeneilanden.
  We zetten in op kwaliteitstoerisme dat past bij de aard en schaal van onze regio: rust, natuur, cultuur en gastvrijheid.
  Toerisme moet bijdragen aan werkgelegenheid én aan de Mienskip.

• Museum Dokkum: Om de binnenstad van Dokkum te versterken, ziet GBNF kansen om het museum te verplaatsen naar de Rooms‑Katholieke kerk.
  Hiermee krijgt het toeristeninformatiepunt een zichtbare, centrale en logische plek in de binnenstad, wat zowel bezoekersstromen als lokale ondernemers ten goede komt. Het museum wordt zo een sterkere culturele trekker én een startpunt voor toerisme in de regio.
   
• Regiostad Dokkum: Dokkum is het kloppend hart van onze gemeente. Een sterke regiostad versterkt de leefbaarheid in de dorpen. GBNF wil Dokkum verder profileren als centrum voor economie, werkgelegenheid, cultuur en voorzieningen. Een autoluwe binnenstad hoort daarbij, maar alleen als de randvoorwaarden op orde zijn: goede bereikbaarheid voor inwoners, ondernemers en bezoekers, voldoende parkeergelegenheid voor auto’s én fietsen. Een toekomstbestendige oplossing voor netcongestie is cruciaal voor inwoners en ondernemers.
• Toeristenbelasting: GBNF pleit voor een procentuele toeristenbelasting in plaats van een vast bedrag per persoon per nacht.
  Zo betaalt wie in een luxe accommodatie verblijft automatisch iets meer, terwijl gasten van eenvoudige campings of trekkershutten minder bijdragen.
  Dit systeem sluit beter aan bij draagkracht en zorgt ervoor dat vakantievieren in Noardeast‑Fryslân betaalbaar blijft voor iedereen.
  Eerlijk, logisch en toekomstbestendig.

Wonen en omgeving

Wenjen & Omjouwing

Wonen is een basisrecht. De druk op de woningmarkt is groot en vraagt om tempo. Wij zetten in op betaalbare woningen voor jongeren, gezinnen en senioren, met bouwprogramma’s die passen bij de schaal van ieder dorp. In Dokkum willen we duizend extra woningen realiseren, in Kollum vijfhonderd en in Hallum tweehonderdvijftig, met een deel in de prijscategorie tot tweehonderdduizend euro.

Betere doorstroming per dorp en wijk moet ervoor zorgen dat mensen sneller een passende woning vinden. We geven ruimte aan innovatieve woonvormen zoals tiny houses, knarrenhof en het transformeren van leegstaande panden.

Verduurzaming versnellen we door isolatie en energiezuinige woningen te stimuleren. Inwoners met energiearmoede en woningen met een laag energielabel krijgen extra aandacht. Zo maken we wonen betaalbaar én toekomstbestendig.

• Betaalbare woonconcepten: Wonen is een basisrecht, en GBNF kiest voor bouwen dat aansluit bij de échte behoefte in onze dorpen en stad.
  Wij zetten in op betaalbare, toekomstbestendige woonconcepten voor jongeren, senioren en gezinnen. Elk dorp krijgt een flexibel bouwprogramma dat past bij de lokale vraag en de schaal van de kern. We versnellen de woningbouwopgave: Dokkum: 1.000 extra woningen, Kollum: 500 extra woningen, Hallum: 250 extra woningen. Een deel van deze woningen valt bewust in de prijscategorie €150.000 – €200.000, zodat starters en jonge gezinnen ook écht kunnen instappen.
  GBNF kiest voor bouwen zodat de Mienskip wordt versterkt, voor concrete woningen waar mensen op zitten te wachten.
   
• Doorstroming: Doorstroming is de sleutel tot een gezonde woningmarkt.
  GBNF wil betere doorstroomlijsten per dorp en wijk, zodat inwoners sneller kunnen verhuizen naar een woning die past bij hun levensfase. Dit voorkomt onnodige wachttijden, maakt woningen vrij voor starters en zorgt dat ouderen langer prettig kunnen wonen. Doorstroming is geen bijzaak, maar een actief instrument om onze dorpen leefbaar te houden.
   
• Innovatie: De woningmarkt vraagt om creativiteit.
  GBNF maakt ruimte voor kangaroewoningen, tiny houses, knarrenhofjes, collectieve woonvormen en het herbestemmen van leegstaande panden.
  Leegstaande winkels, boerderijen of bedrijfspanden kunnen een tweede leven krijgen als woning, duurzaam, betaalbaar en passend bij de schaal van onze dorpen.
  Innovatie is geen doel op zich, maar een manier om meer mensen een thuis te geven.
   
• Verduurzaming:  Verduurzaming moet haalbaar en betaalbaar zijn voor iedereen.
  GBNF wil een versnelling in isolatie, energiezuinige woningen en slimme oplossingen die de energierekening verlagen.
  We hebben speciale aandacht voor inwoners die kampen met energiearmoede of wonen in huizen met een laag energielabel.

GBNF staat gerichte isolatieprogramma’s, ondersteuning via energiecoaches, samenwerking met woningcorporaties en lokale energieoplossingen die netcongestie verminderen. Verduurzaming is geen luxe, maar een manier om woonlasten te verlagen en onze Mienskip sterker te maken.

Openbare ruimte

Iepenbiere Romte

Een schone, veilige en goed onderhouden openbare ruimte is de basis voor leefbaarheid. We reserveren structureel budget voor onderhoud van wegen, bruggen en fietspaden en pakken achterstanden voortvarend aan.

De westelijke rondweg van Dokkum realiseren we deze periode om bedrijventerrein Betterwird beter te ontsluiten en de verkeersdruk te verlagen, met goede landschappelijke inpassing in overleg met inwoners. Ook de oostelijke ontsluiting van Kollum en de rondweg bij Wanswert willen we realiseren om bereikbaarheid en veiligheid te verbeteren.

We investeren in vrijliggende fietspaden, veilige oversteken en goede verbindingen tussen dorpen en stad. In Dokkum komt een gratis overdekte fietsenstalling. Voor Dokkum en Kollum ontwikkelen we een duidelijke parkeerstrategie met voldoende parkeergelegenheid en een parkeergarage met openbare toiletten nabij de binnenstad van Dokkum.

• Onderhoud: Goed onderhoud is de basis van een veilige en leefbare gemeente.
  GBNF kiest voor een structureel en realistisch budget voor wegen, bruggen, fietspaden en andere essentiële infrastructuur.
  We willen achterstanden wegwerken en duidelijke prioriteiten stellen, zodat inwoners weten waar ze aan toe zijn.
  Onderhoud is geen sluitpost, maar een kerntaak van de gemeente en dat moet je goed doen.

• Verbeteren bereikbaarheid en verkeersveiligheid:
  
  - Ontsluiting westelijke Rondweg Dokkum: De aanleg van de nieuwe westelijke rondweg is noodzakelijk om bedrijventerrein Betterwird goed bereikbaar te houden en de huidige rondweg te ontlasten. GBNF wil dat deze rondweg in deze bestuursperiode wordt gerealiseerd, met oog voor verkeersveiligheid én leefbaarheid. Een goede landschappelijke inpassing is essentieel, en gebeurt altijd in samenspraak met inwoners.

- Ontsluiting oostelijke rondweg Kollum: Kollum ontwikkelt zich tot een groeidorp.
Een betere oostelijke rondweg maakt Kollum aantrekkelijker voor forensen uit Groningen en versterkt daarmee voorzieningen, winkels en leefbaarheid.
Bereikbaarheid is hier geen luxe, maar een voorwaarde om het dorp toekomstbestendig te houden.

- Rondweg Wanswert:  De gronden zijn inmiddels aangekocht door Gemeente. Het is tijd om nu door te pakken, dat vraagt om goede afstemming met de provincie. In samenspraak met Wanswert en de Provincie willen we de rondweg in de komende periode realiseren. Dit verbetert de ontsluiting van de Flieterpen en maakt de route Marrum–Birdaard veiliger en efficiënter.

• Fietsvoorzieningen: . Fietsen is gezond, duurzaam en hoort bij onze regio.
  GBNF kiest voor: meer vrij liggende fietspaden, veilige oversteken en goede verbindingen tussen dorpen en stad. Daarnaast willen we in de binnenstad van Dokkum een gratis toegankelijke, overdekte fietsenstalling, zodat inwoners en bezoekers hun fiets veilig kunnen parkeren.
   
• Parkeren / Parkeergarage: GBNF wil een duidelijke parkeerstrategie voor Dokkum en Kollum, met voldoende plekken voor auto’s én fietsen dichtbij het centrum. Een autoluwe binnenstad werkt alleen als parkeren goed geregeld is. Wij zetten in op realisatie van een parkeergarage incl. openbare toiletten nabij de binnenstad van Dokkum en voorzieningen die bezoekers welkom heten en ondernemers ondersteunen. Zo blijft de binnenstad bereikbaar, aantrekkelijk en leefbaar, voor inwoners én toeristen.

Duurzaamheid

Duorsumens, Klimaat & Bioferskaat

De klimaatopgave raakt ook Noardeast-Fryslân en vraagt om realistische keuzes met draagvlak.  GBNF kiest voor haalbare en betaalbare maatregelen, met draagvlak onder inwoners.  Wij zijn voor lokale energiehubs om netcongestie tegen te gaan en werkgelegenheid te beschermen. Opbrengsten van lokale energie moeten volledig ten goede komen aan onze inwoners. Energie opwekken voor de randstad is voor ons geen optie.

Wij zijn tegen gasboringen en opslag van kernafval vanwege de risico’s voor onze regio. Wind- en zonne-energie passen we zorgvuldig en kleinschalig in, zonder grootschalige zonneparken op landbouwgrond.

We maken de openbare ruimte klimaatbestendig met meer groen en waterberging. Door natuurvriendelijk beheer van bermen, dijken en landschap versterken we biodiversiteit en maken we onze gemeente aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers.

• Duurzame energie: GBNF kiest voor een energietransitie die haalbaar, betaalbaar en lokaal gedragen is. Wij stimuleren de ontwikkeling van lokale energiehubs om netcongestie op bedrijventerreinen zoals Betterwird en Hallum tegen te gaan. Zo blijft verduurzaming mogelijk en blijft de werkgelegenheid in onze regio behouden.

Onze uitgangspunten zijn helder: energie die hier wordt opgewekt, moet ten goede komen aan onze inwoners, lokale initiatieven krijgen voorrang, wij zijn tegen grootschalige opwek voor de Randstad.
 

• Geen gasboringen en opslag kernenergie-afval: GBNF is glashelder: Geen gasboringen en geen opslag van kernafval in of nabij Noardeast‑Fryslân.
  De risico’s voor natuur, veiligheid, gezondheid en landschap zijn te groot.
  Onze regio is geen wingewest. We beschermen onze inwoners, onze bodem en onze toekomst.
   
• Wind- & Zonenergie: Duurzame energie moet passen bij onze omgeving.
  GBNF kiest voor zorgvuldige inpassing van wind- en zonneprojecten, kleinschalige oplossingen waar mogelijk. Waarbij draagvlak onder inwoners als harde voorwaarde geld. Wij zijn tegen grootschalige zonneparken op landbouwgrond. Landbouwgrond is voor voedselproductie, landschap en leefbaarheid, niet voor massale energieopwekking. We zoeken naar slimme combinaties, zoals zon op daken, kleine dorpsmolens en lokale coöperaties.

• Klimaatadaptatie: Het klimaat verandert, en daar moeten we ons op voorbereiden.
  GBNF zet zich in om de  openbare ruimten klimaatbestendig in te richten, met meer groen en extra ruimte voor waterberging. De bescherming tegen wateroverlast realiseren we met slimme inrichting van straten, pleinen en schoolomgevingen. Groen en water zijn geen versiering, maar noodzakelijke bescherming tegen extreme weersomstandigheden. Zo houden we onze dorpen leefbaar en gezond.

• Biodiversiteit: Biodiversiteit is essentieel voor een gezonde leefomgeving.
  GBNF kiest voor herstel en bescherming van natuur door natuurvriendelijk beheer van groen, dijken en landschap. Daarbij zetten we in op bermen die geschikt zijn voor wateropvang, ecologisch maaibeheer en meer ruimte voor inheemse planten en dieren. Dit maakt onze gemeente niet alleen groener en gezonder, maar ook aantrekkelijker voor inwoners én toeristen. Een rijk landschap is een visitekaartje voor Noardeast‑Fryslân.

Landbouw

LANDBOUW

De landbouwsector is kenmerkend voor onze gemeente

De landbouwsector is kenmerkend voor onze gemeente.
Veehouderijen en akkerbouwbedrijven leveren een grote
bijdrage aan onze regionale economie. Vaak gaat het om
decennia-oude familiebedrijven die belangrijk zijn voor de
samenleving en die waarde hechten aan duurzaamheid en
goed werkgeverschap.

Veel van onze inwoners zijn dan ook direct of indirect hierbij
betrokken. Duurzaam beheer van natuur en groen speelt een
belangrijke rol in Nederland dus ook in onze gemeente.

Samen met de landbouwsector willen wij ons blijvend inzetten
voor innovatie, duurzaamheid en biodiversiteit. Daarom streven
wij naast een ambtenaar voor de landbouw ook naar een Ambtenaar voor de visserij met
voldoende kennis van zaken om de belangen van de agrariërs en vissers
optimaal te behartigen.

Er is ruimschoots aandacht voor verzilting en initiatieven op dit
gebied. De stikstofproblematiek treft ons allemaal!
 

Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân - Tichtby en Trochsette!